لطفا ابتدا کلمه مورد نظر را وارد نمایید
جستجو
جستجو بر اساس :
نام علما
حوزه های علمیه
اخبار
ویدیو ها
15 شَوّال 1445
معجزه رد الشمس برای حضرت علی(ع) سال ۷ق , درگذشت حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) سال ۲۵۲ق ,
ulamaehin.in website logo
سید العلماء سید حسین نقوی علیین مکان

سید العلماء سید حسین نقوی علیین مکان

syedul ulama syed hussain naqvi

زادروز
۱۴ ربیع الثانی ۱۲۱۱ ه.ق
لکهنو
درگذشت
۱۷ صفر ۱۲۷۳ ه.ق
لکهنو
نام پدر : آیت الله العظمی سید دلدار علی
محل دفن : لکهنو
اشتراک گذاری
ویرایش
تبادل نظر
زندگی نامه
وعظ و درس قرآن مجید
فعالیت ها
داستان
شاگردان
تصنیفات
وفات
تصاویر

زندگی نامه

سیدحسین، سیدالعلماء فرزند آیة الله سید دلدار علی در ۱۴ ربیع الثانی ۱۲۱۱ دق/ ماه اکتبر ۱۷۹۶م متولد شد و «خورشید کمال ماده تاریخ اوست.

غفران مآب در خواب دید که امام حسین علی می فرماید: شما چرا در نامگذاری فرزندان خود سلسله اسامی پنجتن را ترک کردید؟ وی عرض کرد: نام فرزند آخر را به نام آخرین امام نامگذاری کرده ام. امام علی فرمود: یک فرزند دیگر خواهی داشت، نام او را همنام من بگذار.

بنابراین نام نوزاد را حسین گذاشت و به میرن معروف شد.

از همان کودکی به لهو و لعب علاقه ای از خود نشان نمی داد، دارای چهار یا پنج برادر بود که همه مشغول درس خواندن بودند. مردم به او احترام می گذاشتند، چرا که در اخلاق و کردار به مراتب عالی رسیده بود. بعد از پایان دروس ابتدایی در محضر پدرش، ادامه تحصیل داد، وقتی پدرش بیمار شد نزد سلطان العلماء رفت و درس را دنبال کرد و بعد از بهبود پدرش، دوباره درس را نزد وی شروع کرد. عمادالاسلام، شرح اربعین بهاء الدین عاملی و نیز کافی (اصول و فروع) را نزد غفران مآب به پایان رسانید و در محضر سلطان العلماء سلم العلوم، شرح حمدالله را خواند و هر دو بزرگوار برای او اجازه صادر کردند.

مفتی محمد عباس او را در منطق، فلسفه، هیئت و هندسه، تجوید و ادب، علم کلام و اصول فقه یکتای روزگار می دانست.

با استفاده از استعداد و ذکاوت و علاقه ای که داشت در هفده سالگی درباره تجزي في الاجتهاد و «حکم ظن در رکعتین اوليین» رسالاتی نوشت. مولانا به پدرش عرض کرد: اگر وقت داشته باشید نوشته های مرا مطالعه فرمایید. وی تقاضای او را قبول کرد اما به علت بیماری به سلطان العلماء دستور داد تا نوشته هایش را ببیند و نظر خود را اعلام دارد. مولانا سید محمد طبق دستورش عمل کرد و مولانا دلدار على نیز تجدیدنظر کرد و گفت: به مطالب ارزشمندی پرداخته است، و در گفتار او ضعفی مشاهده نمی شود. سپس اجازهای برای او صادر کرد.

تقریر و گفتارش بدون مطالعه قبلی انجام می شد و در جواب استفتا هر چه مینوشت جامع تمام جزئیات مسأله بود و کسانی که در محیط فقهی و اصولی عراق و ایران بودند از فهم و درک وی حیران می ماندند.

محبت عوام و علاقه افاضل را به خود جلب کرده تا آنجا که لكنهو را به نجف ثانی تبدیل کرده بود. با کشورهای عربی و ایران مکاتبه داشت. پادشاه هم اجابت دستور او را شرف خود می دانست. پادشاه ثریا جاه، مصلح الدين أبو المظفر محمد امجد علیشاه جنت مکان بنا به اشاره مولانا مدرسه سلطانیه را تأسیس کرده بود و مهر کنده شده را نذر مولانا کرد که روی آن «حاوی علوم دین، حامی سادات و مؤمنین، حافظ احکام الله مجتهد العصر سیدالعلماء» نوشته شده بود و دستور داده بود که مولانا را با همین القاب باد کنند.

کار اجرای احکام شرعی را که سلطان العلماء مولانا سید محمد شروع کرده بود، امجد علیشاه نیز آن را قبول کرد و انجام گرفت و سلطان العلماء مسؤول امور قضاوت و انتظامات و سیدالعلما مولانا سید حسین مسؤول غیررسمی آموزش شدند و به عنوان رهبران دینی در سراسر کشور شهرت یافتند. پادشاه سکندرجاه، ابوالمنصور ناصرالدین حضرت سلطان عالم، محمد واجد علیشاه بهادر نیز همیشه با مولانا با خلوص و ارادت رفتار می کرد.

سلطان العلماء سید محمد همیشه در تمام امور نظر برادر کوچکش را محترم می شمرد. وی در اجازه ممتازالعلماء سید محمد تقی نوشته است:

السميدع الالمعي و الحبر اللوذعي، ذی النظر الصائب و الذهن الثاقب، عالى الكعب في الفنون العقليه، طویل الباع في العلوم النقلية، الراتع في رياض الاجتهاد و الافاده الكارع من احادیث الجد و السادة، سیدالعلماء العالمین سند الفقهاء الكاملين عين الانسان و انسان العين اخي وضوی و مهجة قلبي السيد حسين لازال قرير العين محفوظا عن اصابة العين».

مولانا با تمام اعلام و مجتهدین عظام روابط استوار و همپایه ای داشت. نامه مفصل و طولانی شیخ الشيوخ محمد حسن النجفی مؤلف جواهر الكلام به چاپ رسیده است، تعداد زیادی از نامه های مقلدان، نیازمندان و شاگردان او موجود است. تحصیل و تدریس و وعظ و تصنیف کتابها، عیادت مؤمنان و رسیدگی به نیازمندان، مسکینان، یتیمان و بیوگان، شغل همیشگی او بود.

 

تقسیم اوقات

آخر شب به مسجد می رفت و نوافل و فرایض و تعقیبات را انجام می داد و پس از بازگشت، به تصنیف و تالیف میپرداخت.

ساعت ده صبح به تدریس می پرداخت و در درس أو اکثر فضلا و علما شرکت می کردند. بعد از درس تقاضاهای اهل حاجت را بررسی و بر حسب امكان، نیازهای آنان را برطرف می کرد و کسانی را که از او فتوا می خواستند پاسخ میگفت.

هنگام ظهر در مسجد، نماز ظهرین را برگزار می کرد و بعد از تعقیبات عصر به خدمت برادر بزرگش سلطان العلماء میرفت و سپس به منزل باز می گشت. تا مغرب درس می داد و سپس در منزل نماز جماعت را برگزار می کرد.

بعد از نماز مغرب و عشا، با احباب و مسترشدین صحبت می کرد و به نامه هایی که پاسخ آنها لازم بود، رسیدگی می کرد، بعضی اوقات انجام این کارها تا نیمه های شب طول میکشید.

 

شمایل ظاهری

قد میانه، اندامی لاغر، چهر های نورانی و محاسنی انبوه داشت. هر چه شهرتش فزونی می یافت متواضعتر می شد. وی با بیوه زنان و یتیمان مهربان بود و با طلاب و زایران با شفقت رفتار می کرد. دعای او قبول می شد و مؤثر اللسان بود.

مشاهده بیشتر

وعظ و درس قرآن مجید

 

مولانا سید حسین عادت بر این داشت که روزهای جمعه، دوشنبه، پنجشنبه و در ماه رمضان هر روز به تعلیم قرآن مجید، عقاید و اخلاق می پرداخت. در صحبتهای وی نکات و حقایق فراوانی وجود داشت و مردم دور و نزدیک را به خود جلب می کرد، برای شنیدن سخنان وی حاضر می شدند و با دل و جان به سخنان او گوش فرا می دادند.

با وجود گرفتاریهای فراوان و کمبود وقت بدون وقفه قرآن را کتابت می کرد که نسخه کامل قرآن مجید نزد سید ابراهیم موجود است و ترقیمه آن بدین شرح است:

قد وقع الفراغ من كتابة القرآن المجيد و الفرقان الحميد بتأیید الله سبحانه و حسن توفيقه على يد اقل الخليقة بل لاشيء في الحقيقة اقل العباد عملا و اكثرهم زللا، ابن العلامة المرحوم الساكن في جوار رحمة ربه الكريم السيد دلدار على رفع الله و درجاته في جنات النعيم، السيد حسین صانه عن كل شي و رزقه شفاعة سيد البشر رسول الثقلين صلی الله علیه وآله. و كان ذلك يوم الاحد خمس بقين من شهر جمادى الآخرة سنة ست و اربعین بعد الف و مآتين من الهجرة النبوية على الصادع بها الف تسلیم و تحیه

مشاهده بیشتر

فعالیت ها

مولانا سید حسین علیین مکان، مدارس را تأسیس و مساجد را تعمیر و ائمه و واعظان را در مساجد دور تعیین کرد. کتابها را به چاپ رسانید، به علما و طلاب کمک کرد، ترتیبی داد تا شهریه برای افرادی چند تعیین شود. یکی از آنان میرزا غالب بود.

 

تعمیر عتبات عالیات

علاوه بر شبه قاره هند، به عراق، نجف و کربلا هم رفت و به علما و طلاب آن جا کمک کرد و به مرمت اماکن مقدس همت گماشت.

سید العلماء علیین مکانی برای تعمیر نهر آصف الدوله نجف یک صد و پنجاه هزار روپیه، برای تعویض در نقره ای روضه حضرت عباس ع و تعمیر ایوان طلایی آن سی هزار روپیه فرستاد و برای طلاکاری گنبد روضه عسکریین سامره و تأسیس مسافرخانه ها یکصد و پنجاه هزار روپیه فراهم کرد و مقبرة حر را بازسازی نمود. که این رقم را به آیت الله شیخ محمد حسن جواهر الكلام و آية الله سید ابراهیم، مصنف ضوابط الاصول تقدیم کرد، در این مورد، نامه هایی هم در «ظل ممدود، به چاپ رسیده است

دویست تا دویست و پنجاه هزار روپیه از طرف خود و هزاران روپیه از طرف محمد عليشاه پادشاه اوده و رؤسا برای خدمات حرمین فرستاد.

(ورثة الأنبياء، ص۱۱۸)

 

 

مشاهده بیشتر

داستان

دعای استسقا

مفتی محمد عباس در اوراق الذهب نوشته است: یک سال باران نبارید، موسم باران تمام شده بود، مردم گریه کنان دعا می کردند، اما از باران خبری نبود حتی قطره ای هم نباریده بود. سیدالعلماء برای استسقا به صحرا رفت، افراد زیادی گرد آمده بودند، هنوز عبای خود را جمع نکرده بود که ابری سیاه نمودار شد و باریدن گرفت.

 

 

پادشاه لکهنو

أمجد علیشاه بعد از محمد علیشاه بر تخت سلطنت جلو س کرد، او هم به سیدالعلماء بسیار احترام می گذاشت اما مولانا به کسی توجه نمی کرد. اما همه کمر خدمت بسته بودند.

مزارات حضرت مسلم و هانی در کوفه از مدتها قبل رو به ویرانی گذاشته بود، سید العلماء پانزده هزار روپیه فرستاد و هر دو بقعه را تعمیر کردند.

شخصی در لكنهو برای فروش مروارید آمده بود و به منزل سیدالعلماء مراجعه کرد. مولانا به خادم خود گفت که یک لیوان آب آورده، مروارید را در آن بیندازد. تاجر هراسان شد و جعبه را بست. مولانا گفت: تو شهر را غارت کرده ای، دیگر به این شهر نیایی، معلوم شد که تاجر تمام مرواریدها را از نبات درست کرده بود.

شفقت و محبت به مساکین از خصوصیات فطرت او بود. یک روز که مشغول تعقیبات نماز و دعا کردن بود، سائلی آمد و در حالت ناراحتی دستش را نزدیک دهان وی برد و با صدای بلند فریاد زد: «من از گرسنگی دارم می میرم و حال آن که دعای شما تمام نمی شود.»

حاضران خواستند او را دور کنند، اما وی مانع شد و نیاز سائل را برآورد و از وی عذرخواهی کرد.

روزی دو نفر شال گردن وی را با دست کشیدند، سید در حال خفه شدن بود. زبدة العلماء به آن دو نفر حرفهای تند زد، سید ناراحت شد و به آن دو نفر گفت: واقعا در انجام کارهای شما تأخیر شده و من معذرت می خواهم و تا چند روز با پسر خود (زبدة العلماء) صحبت نکرد.

 

اوراق الذهب کتابی نفیس در زمینه ادبیات عرب و سوانح است، در این کتاب شرح زندگی مولانا سید حسین و ویژگیهای او از قبیل زهد و تقوا، ترک دنیا، صبر و تواضع و عشق به عبادت به نحو احسن بیان شده است.

مشاهده بیشتر

شاگردان

عبارتند از:

مفتی محمد عباس، (شاگرد خاص سیدالعلماء و مؤلف اوراق الذهب، سوانح سیدالعلماء و نیز ظل ممدود، مجموعه مکاتیب سیدالعلماء)

ممتازالعلماء سید محمدتقی

علامه کنتوری غلام حسنین،

زبدة العلماء سید نقی؛

میر حامد حسین فردوس مآب

عمدة العلماء سید هادی

مفتی مظفر حسین نانوتوی

قائمة الدین میرزا محمدعلی

مفتی مقبول حسین بدایونی

مولانا نیازحسن برستی حیدرآبادی

مولانا شیخ تفضل حسین تعلقه دار فتح پور بسوان

مولانا شیخ علی حسین بدایونی

مولانا شیخ على اطهر

مولانا سید حسین مرعشی

مولانا سید علی نقی

وهاج میرزا حسن عظیم آبادی (وی بر اثر تعلیمات کاظم رشتی، به شیخه گرویده بود (وفات اله آباد ۱۲۶۰ ه ق)؛

مولانا سید محمدبن سیدباقر شاه بخاری؛

مولانا اولاد حسین

مولانا حکیم میرزا غازی

مولانا حافظ انورعلی

مولانا قاری جعفر على جارچوی

مولانا سید مهدی شاه کشمیری عظیم آبادی

مولانا میرزا محمد بخاری

مولانا سید علی حسن جائسی

مولانا سید محمدحسین

مولانا میرزا محمد هادی صلاح (مصنف خلاصة المصائب)

حکیم سید اکبر شاہ کشمیری

شفاء الدوله

ذکاءالملک حکیم سید افضل علیخان بهادر مدبر جنگ

 

مشاهده بیشتر

تصنیفات

عبارتند از:

۱- تفسير سورة الحمد (به طور مفصل)

۲- تفسير سورة البقره. ناتمام)

۳- تفسير سورة هل اتى على الانسان

۴- تفسير سورة التوحید

۵- تفسیر آیه کریمه کنتم خير أمة» (رد اعتراضات رازی)

۶- حاشیه بر تفسیر (چاپ نشده)

۷- رساله در فن تجوید

۸- رساله تجزي في الاجتهاد

۹- رساله مسأله شک در رکعتین اوليین

۱۰. مناهج التدقيق و معارج از اوقات نماز تا احکام سلام (چاپ شده). وجیز رائق احکام طهارت فقه (چاپ شده)

۱۱- روضة الأحكام (فارسی، فقه، مقصد اول شامل مقدمه و طهارت و صلوة و صوم و مقصد چهارم، باب اول شامل میراث به چاپ رسیده است)

۱۲- رساله مبسوط في الميراث (عربی، فقه)

۱۳. حديقه سلطانیه در مسایل ایمانیه (برحسب فرمایش امجد علیشاه پادشاه)

۱۴- اصول دین و احکام تا حج (باب ششم، مقصد ثانی، در بیان زیارات ، با مقدمه مفصل و باب اول و دوم شامل توحید، عدل، نبوت و باب چهارم شامل امامت در دو جلد چاپ شده است)

۱۵- وسيلة النجاة، اصول دین تا آخر بحث نبوت (فارسی، عقاید، چاپ نشده)

۱۶رساله اصالة الطهارة، با تقریظ سید ابراهیم حائری (فقه، عربی، چاپ نشده است)

۱۷- رسالة منع از بيع مایعات نجس و متنجس (فارسی، فقه، چاپ نشده)

۱۸- طرد المعاندين جواز لعن بر اهل نفاق (فارسی، چاپی)

۱۹- حاشیه شرح كبير (ریاض المسائل)، کتاب الصوم، المبه، الصدقه،

۲۰- تعليقات على شرح هداية الحكمة ملاصدرا (عربی، فلسفه، غیرچاپی)

۲۱- رساله تبهر العقول في تحقيق النسبة بين الحقيقة و المجاز المنقول (عربی، اصول فقه، غیر چاپی)

۲۲- مجالس مفجعه

۲۳- فوايد في تنقيح العقاید، افادات حسینیه، رد اقوال شیخ احمد احسایی و کاظم رشتی

مشاهده بیشتر

وفات

مفتی محمد عباس بیان می کند:

سیدالعلماء بیمار شد و بیماری او شدت یافت، در آخر ماه شعبان کمی بهتر شده بود که ماه رمضان رسید و او روزه گرفت. من (مفتی محمد عباس) و اطبای دیگر او را از روزه گرفتن منع کردیم اما او به شوق ثواب و ذوق عبادت، روزه را ترک نکرد. هر چند ناتوان شده بود، ولی سعی می کرد که مردم، مانع روزه گرفتن و اعمال عبادی او نشوند. وی در حال کسالت نماز و موعظه را ترک نمیکرد. روزی بر منبر به لرزه افتاد و بسیار بی حال گشت، از بالای منبر پایین آمده به منزل رفت، کمی بعد جنازهای آوردند تا بر آن نماز بخواند، مولانا آن قدر بی حال بود که از خواندن نماز معذرت خواست ولی بر اثر پافشاری مردم با همان حال، بیرون آمد و نماز را برگزار کرد. در آخرین روز ماه رمضان همان طور که دعای وداع ماه رمضان را از صحیفه كامله می خواند، گریه میکرد. مفتی محمد عباس) پرسید، آقا شما این اعمال را همیشه در ماه رمضان به جا می آوردید اما کیفیتی را که امسال می بینم قبلا ندیده بودم. گفت: به نظر من این آخرین ماه رمضان من است، زندگی من به پایان رسیده است.

(ورثة الأنبياء، ص۷۱).

صبح روز بعد در شهر قیامتی برپا شده بود، آقای میرن درگذشت و به رحمت ایزدی پیوست. سیدالعلماء را از این به بعد «عليين مكان» نامیدند.

جنازه اش را در ساحل دریای گومتی غسل دادند، جمعیت انبوهی گرد آمده بودند، در حسينية آصف الدویه بر جنازه اش نماز خواندند. در تشییع جنازه او به قدری مردم جمع شده بودند که لكنهو تا آن روز چنین جمعیتی به خود ندیده بود. سلطان العلماء از این واقعه، بسیار غمگین و ناراحت شده بود. سرانجام وی را در قسمت درونی حسینیه، در ضلع غربی قبر غفران مآب به خاک سپردند. بر روی قبر سنگ طلاکاری شده ای را نصب کردند و در میان محفظه ای از چوب صندل جای دادند.

تمام مردم لكنهو و به طور کلی تمام کشور عزادار بودند. در این مورد میرزا غالب به رئیس کالپی این چنین نوشت:

شما مطلع هستید که میرن (سبدالعلماء) درگذشته است، وی برادر جوانتر مجتهد العصر لكنهو بود، نام او سید حسین و لقبش سیدالعلماء، نقش نگینش «میرحسین بن على، من تاریخ وفاتش را پیدا کرده ام، اما رقم پنج اضافه است یعنی ۱۲۷۸ (به جای ۱۲۷۳ ه ق)...

حسین بن علی آبروی علم و عمل

که سیدالعلماء نقش خاتمش بودی

نماند و ماندی اگر بودی پنج سال

دگر غم حسین علی سال ماتمش بودی

(اردوی معلی، طبع مجلس ترقی اردو، ص۵۹۷).

 

شاعران مرثیه سرا، قطعات و اشعاری درباره او سرودند. مفتی محمد عباس به زبان عربی و فارسی قطعات جالبی سرود که یکی از آنها به شرح زیر است:

الدهر اقبل بالعوالي و انتضی

سیفا و ليس الحكم الاللقضا

لهفي على حبر علیم بارع

قدبات من مغض على جمر الفضا

هو سیدالعلماء مولانا الحسين

سليل آل المصطفى و المرتضی

ما زال كهفة للانام مواسيا

متعطفا متفجعة وممرضا

حتى اذا اصفرت انامله من

الحمى سابع عشر من صفر مضی

واليوم يوم وفاة مولانا الرضا

فبکت علیه عیون اخبار الرضا

میرزا غالب علاوه بر ماده تاریخ وفاتش، ترکیب بندی سوزناک به فارسی نوشته است.

کلیات غالب، چاپ مجلس ترقی ادب، ج ۱، ص ۴۶۵ و ۵۰۴).

 

نواب خيرات عليخان نجم این دو بیت را سروده است:

هفده ز صفر، ثلث شب شنبه بود

مولای جهان به حق چو فرمود

وصال شد سال وفات باسنه ميلادش

ای نجم زوال دید خورشید کمال

 

مشاهده بیشتر
تصاویر
سید العلماء سید حسین نقوی علیین مکان
.
سید العلماء سید حسین نقوی علیین مکان
سید العلماء سید حسین نقوی علیین مکان
.
3دانلود
بزرگنمایی
دانلود تصویر
اشتراک گذاری
سید العلماء سید حسین نقوی علیین مکان سید العلماء سید حسین نقوی علیین مکان سید العلماء سید حسین نقوی علیین مکان سید العلماء سید حسین نقوی علیین مکان
دیگر علما
تبادل نظر
نظر خود را در کادر زیر بنویسید
ثبت نظر
ایمیل خود را وارد کنید تا در خبرها اولین نفر باشید
ارسال
لطفا ابتدا ایمیل خود را وارد کنید
لطفا ایمیل معتبر وارد کنید
خطا در ثبت ایمیل!
ایمیل شما قبلا ثبت شده است!
ایمیل شما با موفقیت ثبت شد
ulamaehin.in website logo
ULAMAEHIND
سایت علمای هند یکی از پروژه‌های موسسه مهدی میشن(MAHDI MISSION)، با محوریت ارایه عکس و ویدیو به معرفی علما و فعالیت های ایشان می پردازد. همچنین بخشی از این سایت به معرفی حوزه های علمیه و کتابخانه های هند، قبور و مزار علما اختصاص دارد.
Copy Rights 2024